Anasayfa / Moda - Yaşam / Türkiye-BAE ilgilerinde olağanlaşma: Veliaht Prens bin Zayed tarihi ziyaret için Ankara’ya gidiyor

Türkiye-BAE ilgilerinde olağanlaşma: Veliaht Prens bin Zayed tarihi ziyaret için Ankara’ya gidiyor

Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) fiili başkanı Abu Dabi Veliaht Prensi Pir Muhammed bin Zayed el Nahyan (MBZ), Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile resmi temaslarda bulunmak üzere bugün Ankara’da olacak.

Yakın vakte kadar milletlerarası arenada ve birçok bölgesel problemde birbirlerini “düşmanca” davranmakla suçlayacak kadar alakaları bozuk olan Türkiye ve BAE, son aylarda ivme kazanan olağanlaşma uğraşlarını somutlaştırdılar.

Türkiye ile BAE ortasındaki olağanlaşma gayretleri 2020 sonundan bu yana devam eden bir süreç. Birçok gözlemciye nazaran, bu sürecin başlangıç noktası Amerikan seçimlerini Demokrat aday Joe Biden’ın kazanması ve Washington’un tekrar faal bir dış siyasete yönelmesi.

Ortalarında Türkiye, BAE, Katar, Suudi Arabistan, İsrail ve Mısır üzere birçok ülke Biden’ın işbaşına gelmesinin akabinde dış siyasetlerinde değerli değişimlere gitmeyi tercih ettiler.

Bu bağlamda BAE ve Suudi Arabistan’ın, Türkiye’nin en değerli bölgesel müttefiklerinden Katar’a 2017’den beri uyguladıkları ambargoyu sonlandırmaları bu ülkelerin Ankara ile olan sancılı münasebetlerinin de tamir edilmesi için fırsat yarattı. Ankara da benzeri bir niyetle 2021 başından itibaren BAE, Mısır ve İsrail ile ilgilerini restore etmek için uğraşlarını sürdürüyor.

Bu 3 ülke ortasında şaşırtan olarak en süratli ve somut ilerleme BAE ile yaşandı. Ağustos ayında kardeşi Ulusal Güvenlik Danışmanı Pir Tahnoun bin Zayed el Nahyan’ı Ankara’ya Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeye gönderen MBZ, bugün şahsen kendisi gelerek Türkiye’de resmi temaslarda bulunacak.

  • Erdoğan, BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı’yla görüştü, ‘Türkiye’de çok önemli yatırım gayeleri, planları var’ dedi

Ankara ve Abu Dabi’den yapılan kısa açıklamalarda Erdoğan-MBZ görüşmesinde “ikili bağlantıların tüm boyutlarıyla gözden geçirileceği, işbirliğinin geliştirilmesi için atılabilecek adımların ele alınacağı” açıklandı. Tarafların aktüel bölgesel ve milletlerarası sıkıntılar hakkında fikir alışverişinde bulunulacakları da kaydedildi.

Ağustos ayında temaslarda Türkiye-BAE bağlarının olağanlaşması sürecinde ekonomik münasebetlere öncelik verilmesi kararlaştırılmış ve bu resmi açıklamalara yansımıştı. MBZ’nin ziyaretinden bir gün evvel tarafların karşılıklı yatırım ve ticaretin artırılmasını hedefleyen karma ekonomik komite mutabakatına varmaları dikkat çekti.

Şiddetli bir süreçten geçen Türk iktisadı için bilhassa Körfez’den gelecek sıcak para ve yatırıma değer veren Ankara’nın, Abu Dabi ile bu hususlarda bir uzlaşma arayacağı öngörülüyor.

  • Türkiye ve BAE yeni bir sayfa mı açıyor?
  • Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye’nin Orta Doğu’daki en büyük rakibine mi dönüşüyor?
BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı Pir Tahnoun Bin Zayed el Nahyan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ziyaret etmişti

2013-2021 ortası sancılı periyot

İki ülke ortasındaki bu süratli olağanlaşma sürecini kıymetli ve farklı kılan öge, Türkiye ve BAE’nin 2013’ten bu yana ilgilerinde hiç görülmedik seviyede tansiyonun yaşanmış olması ve tarafların birbirlerini en ağır halde suçlamış olmaları.

İki ülke ortasındaki ilgileri koparan süreç, Mısır’da Temmuz 2013’te yaşanan askeri darbe sonucunda ülkenin seçimle işbaşına gelmiş olan Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin iktidardan uzaklaştırılması oldu. Arap Baharı’nın en ağır hissedildiği Mısır’da Müslüman Kardeşler üyesi Mursi’nin iktidara gelmesi, demokratik taleplerin kendilerini de vuracağından kaygılanan Suudi Arabistan ve BAE’nin harekete geçmesine ve kabinede Savunma Bakanı olarak yer alan Abdülfettah es-Sisi’nin darbesine dayanak vermeye itti.

  • Mısır’la müzakerelerde Ankara’nın yol haritası ne?
  • Türkiye ve Mısır Doğu Akdeniz’de muahedeye ne kadar yakın, alakalar 8 yıl sonra normalleşebilir mi?

O devirde başbakan koltuğunda oturan Recep Tayyip Erdoğan, Mısır darbesine en sert ve kesintisiz reaksiyon veren önder olurken, Sisi’nin yanı sıra ona takviye veren Körfez ülkeleri ve darbeye sessiz kalan Batı’yı maksadına koymuştu.

İki ülke ortasındaki fırtınalı periyot, tezli ve son derece dinamik bir dış politikayı savunan Prens Muhammed’in Veliaht Prens olarak vazifeye başlamasının akabinde daha da sertleşti. İran’ın yayılan tesiri ve Müslüman Kardeşler’e olan aykırılığıyla bilinen MBZ, BAE’nin bölgesel sıkıntılarda askeri ve siyasi olarak tesirini artırdı ve Yemen, Somali, Libya, Suriye ve Doğu Akdeniz’de değerli roller oynamaya başladı. Bu süreç, Türkiye ve BAE’nin yalnızca ikili alanda değil bölgesel çatışma alanlarında da karşı karşıya gelmesine neden oldu.

Türkiye, BAE’yi 2016 darbesinde rol oynamakla suçladı

Türkiye ile BAE ortasında 2016 yılında karşılıklı ziyaretlerle bir diyalog kapısı açıldı lakin Temmuz 2016 darbe teşebbüsünde Abu Dabi’nin rol oynadığı ve darbecileri desteklediğine ait argümanlar alakaların yine soğumasına neden oldu.

Türk medyasında BAE ve MBZ hakkında son derece ağır suçlamalar yer alırken, BAE’nin de kimi Türk muhalif medya organlarını desteklediği tez edildi. Ankara’da BAE liderliğinin Türkiye’ye karşı karalama kampanyası yürüttüğü de sıklıkla lisana getirildi.

BAE’nin darbe teşebbüsündeki rolü ile ilgili en somut teşebbüs 2020 Ağustos’unda yapıldı. MBZ’nin önde gelen danışmanlarından Muhammed Dahlan hakkında 15 Temmuz darbe teşebbüsünü finanse etmek, anayasal sistemi zorla değiştirmeye teşebbüs etmek üzere çok önemli suçlamalardan ötürü Memleketler arası Polis Teşkilatı’ndan (Interpol) “kırmızı bülten” talebinde bulunuldu.

Bu devirde bölgesel çatışma alanlarındaki aykırılık da zirve noktasına çıktı. Bu süreçte bilhassa Libya’da zıt kümeleri destekleyen Türkiye ve BAE, vakit zaman askeri olarak da karşı karşıya geldiler. Türk birliklerinin denetimindeki Vatiyye Hava Üssü’ne 2020’de düzenlenen hava saldırısının BAE tarafından organize edilerek uygulandığı Türk basınında sıkça yer almıştı. Ankara’daki resmi kaynaklar, taarruzla ilgili açıkça konuşmamakla birlikte BAE’yi işaret etmişlerdi.

BAE’nin bu süreçte Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile ilgilerini geliştirmesi ve bölgesel güçlerle birlikte askeri tatbikatlar gerçekleştirmesi Ankara’da rahatsızlık yaratan bir öbür öge olmuştu.

  • Sedat Peker kimdir?
  • Sedat Peker: YouTube’da eski müttefiklerine savaş açan organize kabahat örgütü önderi
  • Economist, Sedat Peker’in görüntülerini haberleştirdi: ‘Hem Erdoğan’ın imajı hem de Türkiye’nin iktisadı darbe alıyor’
Sedat Peker BAE yetkililerince uyarıldığını ve bu nedenle görüntülerine orta vereceğini açıkladı.

Olağanlaşmanın perde ardı

Türkiye ile BAE ortasında yaşanan bu süratli olağanlaşma sürecinin arkasında, tarafların birbirlerine verdikleri zararın giderek arttığını görmeleri ve yeni oluşan bölgesel ve milletlerarası şartlara nazaran durum alma ihtiyacı yattığı bedellendiriliyor.

BAE’nin ekonomik gücü Körfez ile bir arada değerlendirildiğinde Türkiye açısından artık daha fazla gözden çıkarılamayacak bir öge olarak görülürken, Abu Dabi de Trump sonrası periyotta İran’ın tekrar milletlerarası topluma kabul edilmesi, nükleer müzakerelere dönme sinyalinin gelmesi ile bölgede Türkiye kartını oynama isteğine sahip görülüyor.

Bunlara ek olarak, Libya’da durumun nispi olarak sakinleşmesi, BAE ile Türkiye’nin daha fazla ön planda oyun bozucu olarak görünmek istememeleri de durumu olumluya çeviren bir gelişme olarak bedellendiriliyor.

Bu sürecin dikkat çeken bir öteki gelişmesi ise hata örgütü başkanı Sedat Peker’in BAE’de barınması ve YouTube üzerinden yayımladığı ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’yu maksat alan görüntülerle gündeme gelmesi oldu.

En son görüntüsünü 6 Haziran’da yayımlayan Peker, 20 Haziran’da yaptığı bir açıklamayla “yüksek güvenlik riski nedeniyle” BAE yetkililerince uyarıldığını ve bu nedenle görüntülerine orta vereceğini duyurmuştu. Bu süreçte, Türkiye ve BAE istihbaratlarının görüşme halinde oldukları Türk basınında sav edilmiş ve iki ülke alakalarının normalleşmesinde, Peker’in kısıtlanmasının pazarlık noktalarından biri olduğu öne sürülmüştü. O tarihten sonra Peker’in vakit zaman Twitter bildirileri dışında bir yayında bulunmaması dikkat çekti.

İlginizi Çekebilir

Bakan Akar: Mayınlar kasıtlı mı bırakıldı diye kuşkularımız var

Ulusal Savunma Bakanı Hulusi Akar,  Boğazlar’da bulunan mayınlara ait olarak, “Mayınlar kasıtlı mı bırakıldı diye kuşkularımız var. Tahminen NATO ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.