Anasayfa / Moda - Yaşam / Fehmi Koru: Nedense bizde ‘kalantor’ görünmeyi uygun bir şeymiş sananlar çıkabiliyor

Fehmi Koru: Nedense bizde ‘kalantor’ görünmeyi uygun bir şeymiş sananlar çıkabiliyor

Fehmi Koru*

Birtakım sözcüklerin unutulmak üzere bir mukadderatı var. Vaktinde sıkça kullanıldığı halde bir bakmışsınız bir müddet sonra o sözcük tedavülden kalkmış oluyor.

‘Kalantor’ o denli sözcüklerden biri.

Türk Lisan Kurumu ‘gösterişi seven, varlıklı kimse’ olarak tanımlıyor sözcüğü. Kullanımına verdiği örnek de şu: ‘‘Şimdi herkes bizi harp, zafer ganimetlerine boğulmuş kalantorlar sanıyor.’’

Daha kestirme karşılık olarak benim dilimin ucuna ‘ensesi kalın’ kalıbı geliyor…

Sözcüğü hatırlamamın sebebi, ‘kalantor’ ile kafiyeli bir öteki sözcük: ‘Garantör’…

Rusya’nın Ukrayna’yı işgale kalkışması sonrasında iki ülkeyle de uygun olmasına çaba gösterilen bağlantıları bulunan Türkiye, savaşan taraflardan birinin yanında yer almak yerine, ihtilafın sona erdirilmesi için çaba gösteren ülkelerden biri oldu.

Düzgün de yaptı.

O sayede Rusya ve Ukrayna idarelerinin barışı müzakere etsinler diye görevlendirdiği heyetlerin buluşma adresi Türkiye.

Heyetler evvel Antalya’da buluştu, dün de İstanbul’da…

Ortada bir diğer ülkeyi de -Belarus’u- denediler, lakin oradaki buluşmada sıkıntılar yaşandı. Dışarıya iki tarafın da istemediği imgeler ve haberler ulaştı.

Savaşan ülkelerin sonunda barışa ulaşma umuduyla sürdürdükleri müzakerelere adres olmak Türkiye’yi ne yapar?

İşte bu soruya karşılık olarak, kimi çevreler, o sözcüğü kullanıyor ve ‘‘Türkiye garantör oluyor’’ diyorlar…

Ülkemiz ismine siyaset belirleyenler ve onlara dayanak verenler bu tespitten hoşlandıklarını ziyadesiyle muhakkak ediyorlar. Onların hoşlandığı anlaşılınca, müzakere yürüten tarafların ağzından da işitilmeye başlandı tıpkı sözcük. Ukrayna tarafı, öbür birkaç ülkeyle birlikte Türkiye’nin de ismini anarak, varılacak uzlaşmada hepsinin ‘garantör’ olmalarını teklif etti.

Sevinelim mi?

Ben ‘‘Sevinmesek uygun olur’’ görüşündeyim.

Milletlerarası münasebetlerde şimdikine misal ortamlar kimi ülkelerin ek misyonlar üstlenmelerini gerektirebilir.

Her savaşın bir gün biteceği ve tarafların ortalarındaki ihtilafı anlaşarak sona erdireceği varsayıldığı için, çoklukla ateşkes eşliğinde, müzakereler yürütülmesi beklenir. Bazen de, bir yandan savaş sürer, beşerler ölür, kentler tahrip olur, bir yandan da müzakereler sürdürülür.

Kapalı de olabilir müzakereler, artık olduğu üzere aleni de…

Anlaşırlarsa, mutabakatın sonunda vilayetle birilerinin muahedeye garantör olarak müdahil olması gerekmez.

İki ülkenin ihtilafına öteki ülkelerin de karıştığı durumlar olmaz mı, olur elbette. Savaşan taraflardan birini yahut savaşma sebebini kendisine yakın gören üçüncü -bazen dördüncü, beşinci- ülke de karşı tarafa savaş ilan eder. Karşısında birleşilen ülkenin yenilmesini kendi çıkarlarına alışılmamış gören oburlarının da, bu kere o tarafın yanında yer aldığı ve bununla savaşın mahiyetinin değiştiği durumlarla da karşılaşılır.

Geçen yüzyılın milyonlarca insanın hayatına mal olan iki savaşı gibi…

Lisanımızda ‘cihan savaşı’ sıfatı da uygun görülmüş o iki savaş, her ikisine de ABD’nin sona hakikat katıldığı Avrupa ülkeleri ortası savaşlardı. Birincisinde Osmanlı Almanya yanında yer aldı, kaybetti, imparatorluk çöktü. İkincisinden Türkiye Cumhuriyeti uzak durdu, son anda kazanan taraftan yana hal aldı, savaşın yıkımından az ziyanla kurtuldu.

NATO genel sekreterinin, Rusya’nın Ukrayna’ya askerlerini göndererek işgali başlatmasının çabucak ertesinde yaptığı, ‘‘Bu bir Avrupa savaşı’’ tespiti, işte bu arka-plan yüzünden, tarih şuuru olanların aklına ‘Üçüncü Dünya Savaşı’ ihtimalini getirdi.

Aslına bakılırsa, alanda Rus ve Ukrayna askerleri savaşır görünseler de, şu anda tanıklık edilen savaş ‘Üçüncü Dünya Savaşı’ denilmeyi hak eden özelliklere de sahip. Evvelkilerden farklı olarak, bu defa, iki ülkenin yanında yer alan öbür ülkeler askerleriyle alanda değiller, fakat bir tarafın başkasına üstün gelmesi için ne yapmaları gerekiyorsa onu yerine getiriyorlar.

Rusya ile Ukrayna’nın bu savaş sonunda ulaşmayı umdukları amaçlar çok dar, fakat onları destekleyen öbürleri bu ihtilafın sonunda çok daha fazlasını beklediklerini muhakkak ediyorlar.

[Ukrayna’yı her bakımdan destekleyen ABD’nin lideri Joe Biden, evvelki gün, savaşın sonunda Rusya’nın başında Vladimir Putin’in kalmaması gerektiği yolunda bir cümle sarf etti. Çabucak akabinde ABD’li ağızlar o kelamı tevile kalktılar. Halbuki Biden’ın ağzından kaçırdığı, ülkesinin bu savaştan son beklentisinden öbür bir şey değildi.]

Müzakereler sürdüğüne ve taraflardan güya ihtilaf bir biçimde sona erebilecekmiş manasına çekilebilecek açıklamalar geldiğine nazaran, savaşın sonunun göründüğü kanısına kapılmak gerçek değil.

Keşke o denli olabilse.

Hatta savaş alanda bitse, iki taraf ateşkes ilan etse ve kan dökülmesine son verilse bile, bu savaşın geniş taraflarının mevzilerine çekilmesi ve her şeyin birinci Rus askerinin Ukrayna hududu içerisine girmesinden önceye dönmesi çok müşkül görünüyor.

İhtilaf katiyetle Ukrayna’yı aşan boyutlara çoktan ulaştı.

Türkiye açısından bugüne kadar sürdürülen savaşın bitirilmesine yardımcı olma gayreti onurlu bir vazife. Bunun isminin ne olduğunun o kadar kıymeti yok. Hatta, dediğim üzere, bunun ‘garantör’ sıfatını haklı gösterecek bir pozisyon olmaması ülkemizin faydasınadır da. Türkiye’nin uğraşları ‘arabulma’ uğraşı da değildir.

Bu türlü de kalmalı.

Nedense bizde ‘kalantor’ görünmeyi uygun bir şeymiş sananlar çıkabiliyor.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.

İlginizi Çekebilir

Bakan Akar: Mayınlar kasıtlı mı bırakıldı diye kuşkularımız var

Ulusal Savunma Bakanı Hulusi Akar,  Boğazlar’da bulunan mayınlara ait olarak, “Mayınlar kasıtlı mı bırakıldı diye kuşkularımız var. Tahminen NATO ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.