Anasayfa / Moda - Yaşam / Danıştay’dan binlerce gazeteciyi ilgilendiren ‘basın kartı’ kararı

Danıştay’dan binlerce gazeteciyi ilgilendiren ‘basın kartı’ kararı

Danıştay 10. Daire, basın meslek örgütlerinden üçünün gazetecilerin turkuaz basın kartı almasını zorlaştıran kararların iptali için açtığı davada karar verdi. Yönetmelik değişikliğinin yürütmesi ikiye karşı üç oy ile durduruldu.

Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığı, gazetecilerin turkuaz basın kartı almasını düzenleyen Basın Kartı Yönetmeliği’nde değişiklik yapmıştı. Yönetmelik değişikliğiyle “sigorta primlerinin çalışma mevzuatı asıllarına uygun olarak yatırılmış olması” ibaresinin yerine “mücbir sebepler dışında bir aydan fazla olmamak üzere orta vermeden çalışması” ibaresinin yanında “kabahat işlemek hedefiyle örgüt kurmak, üyesi olmak yahut yardım etmek”, “hedef gösterme, teşvik etme, legal gösterme, övme”, “Taşıdığı sıfatın saygınlığına gölge düşürebilecek usul ve tavırlar sergilemek suretiyle basın meslek onurunu zedeleyecek biçimde faaliyette bulunması” üzere sözler eklenmişti.

Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Türkiye Foto Muhabirleri Derneği (FMD) ; bu değişikliğin basın kartı verilmesinde “keyfiyete yol açtığını” ve “hukuka muhalif olduğunu” ileri sürerek, yönetmelikteki 11 unsuru ile İrtibat Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin bir bendinin iptali ve yürütmesinin durdurulması talebiyle Danıştay’da dava açmıştı.

Bağlantı Başkanlığı: İşsizlikte direkt basın kartının iptalinin kelam konusu değil

Danıştay’a savunma veren Cumhurbaşkanlığı İrtibat Bakanlığı, “Belli kimi cürümlerden karar giymiş şahısların kartı alamaması işin tabiatı. Basın kartı sahibinin orta vermeksizin çalışması gerek. İşsizlik durumunda özgür basın kartı düzenleniyor, münasebetiyle işsizlik durumunda direkt basın kartının iptalinin kelam konusu değil” savunmasını verdi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına da işaret eden Bağlantı Başkanlığı’nın savunması şöyle:

“Haberlerde ve olayların yorumunda gerçeklerden saptırma, çarpıtma yahut kısaltma yoluyla maksatlı olarak ayrılınamaz. Doğruluğu kuşku uyandırabilen ve araştırılması gazetecilik imkânları içinde bulunan haberler, araştırılıp doğruluğuna emin olunmadan yayınlanamaz. AİHM kararlarında da gazetecilik misyonu yerine getirilirken gazetecilik etiği unsurlarına dikkat edilmesi gerek.”

Üç üye “yetkisi yok” dedi

Danıştay 10. Daire, yönetmelik değişikliğinin yürütmesini ikiye karşı üç oy ile durdurdu.

Danıştay 10. Daire Lideri Yılmaz Akçil ve üye Hamdi Şenler ise karşı oy kullandı. Daire’nin aldığı yürütmeyi durdurma kararında İrtibat Başkanlığı’nın basın kartını kimlere verileceğini düzenleme yetkisi olmadığı şu biçimde söz edildi:

“14 sayılı İrtibat Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Kanun Kararında Kararname’nin 3. hususunun (k) bendinde, ‘Basın-yayın kuruluşu mensuplarına basın kartı düzenlemek, Basın Kartı Kurulunun sekretarya faaliyetlerini yürütmek’ kararına yer verilerek, Cumhurbaşkanlığı İrtibat Başkanlığına basın kartı ile ilgili olarak yalnızca basın-yayın kuruluşu mensuplarına basın kartı düzenleme yetkisi verildiği, basın kartının kimlere verileceğinin ve hangi hallerde basın kartının iptali gerekeceğinin belirlenmesi konusunda bir yetkiye yer verilmediği görülmektedir. Anayasanın 13. hususu ve 26. hususunun 4. fıkrası mucibince, bu belirlemelerin şahsen kanunla yapılması gerektiği aşikardır. Bu nedenle, basın kartının kazanılması ve iptaline ait kararların yönetimin keyfiliğine müsaade vermeyecek biçimde yalnızca kanunla düzenlenebileceği, kanun dışında yönetmelik ve öteki alt düzenleyici süreçlerle bu bahiste düzenleme yapılmasının hukuken mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.”

Daire lideri “yetki var” dedi

Lider Akçil ve Üye Şenler ise yazdıkları muhalefet şerhinde İrtibat Başkanlığı’nın basın kartını kimlere verileceğini yönetmelikle düzenleme yetkisi olduğunu şu halde savundu:

“24 Temmuz 2018 tarih ve 30488 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14 sayılı Bağlantı Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ‘Görevler’ başlıklı 3. unsurunun birinci fıkrasının (k) bendinde, ‘Basın yayın kuruluşu mensuplarına basın kartı düzenlemek, basın kartı kurulunun sekreterya faaliyetlerini yürütmek’ İrtibat Başkanlığının vazifeleri ortasında sayılmıştır. Anılan Kararnamenin ‘Düzenleme vazife ve yetkisi’ başlıklı 19. hususunda de, ‘Başkanlık; misyon, yetki ve sorumluluk alanına giren hususlarda idari düzenlemeler yapabilir’ kuralına yer verilmiştir. Dava konusu Yönetmeliğinin 3. hususunun 1. fıkrasında, bu Yönetmeliğin, 14 sayılı İrtibat Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 3. unsurunun birinci fıkrasının (h), (ı), ve (k) bentleri ile 19. unsuruna dayanılarak hazırlandığı belirtilmiştir. Bağlantı Başkanlığına basın-yayın kuruluşu mensuplarına ‘basın kartı’ verme ve bu hususta düzenleme yapma yetkisi, 14 sayılı Bağlantı Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 3. hususunun birinci fıkrasının (k) bendi ile 19. hususu uyarınca verilmiş olduğundan, 21 Mayıs 2021 tarih ve 31487 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 20 Mayıs 2021 tarih ve 4001 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına ekli Basın Kartı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değiştirilen Basın Kartı Yönetmeliği’nin 3. unsurunun 1. fıkrasında hukuka terslik bulunmamaktadır.”

İlginizi Çekebilir

Bakan Akar: Mayınlar kasıtlı mı bırakıldı diye kuşkularımız var

Ulusal Savunma Bakanı Hulusi Akar,  Boğazlar’da bulunan mayınlara ait olarak, “Mayınlar kasıtlı mı bırakıldı diye kuşkularımız var. Tahminen NATO ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.