Anasayfa / Genel / Paylaşılamayan tescilli lezzet: Büryan kebabı

Paylaşılamayan tescilli lezzet: Büryan kebabı


Geçmişi sayı eski yıllara müstenit biryan kebabı, Bitlis’te ve 1892-1919 yılları arasında yerde ilin ilçesi olan Siirt’te usta ellerde hazırlanarak yıllarca tüketildi.


Hem Bitlisli ustalar hem dahi 26 Eylül 1919 yılında 48 sayılı “Heyet-i Umumiye” kararı ile özgür sancak haline getirilen, 1923 yılında ise il statüsüne kavuşan Siirt’teki kebap ustaları, yerde lezzeti sofralara sunmaya sürme etti.


Siirt İl Özel İdaresinin başvurusu üzerine Türk Patent ve Marka Kurumunca 27 Temmuz 2003’te “Siirt biryan kebabı” adıyla coğrafi işaretle tescillenen biryan, Bitlis Ticaret ve Sanayi Odasının yaptığı referans ile dahi 26 Ocak 2021’dahi tescillendi.


Siirt’te kuzu, Bitlis’te keçi eti ile hazırlanan biryan kebabı iki ilin paylaşılamayan lezzeti olmaya sürme ediyor.


Siirt


Gün ağarmadan servis edilmesinden dolay “uykudan feragat ettiren lezzet” olarak adlandırılan biryan kebabı, Siirt’te yaylada otlayan sütten kesilmiş kuzu eti ile hazırlanıp 3 metre derinliğinde ve 1 metre çapındaki tandırda buharda pişiriliyor.


Siirt’te ustalar Bitlis’te olduğu gibi kendi hazırladığı biryan kebabının lezzetiyle övünüyor.


“Değerli kardeşlerimiz kızmasınlar biryan Siirt’indir”


Siirt Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Başkan Vekili Fuat Özgür Çalapkulu, komşu iki il arasında yıllardır “biryan” rekabeti olduğunu belirtti.


Çalapkulu, “Tescil belgesini 2003 yılında aldık. Türk Patent ve Marka Kurumundan tescil belgesini alarak büryanın Siirt’açınık ilgili olduğunu tescillemiş olduk. Değerli kardeşlerimiz kızmasınlar biryan Siirt’indir.” dedi.


Pişirme ve sunuş teknikleri açısından iki ilde ciddi farklılıklar olduğunu vurgulayan Çalapkulu, bunun lezzete dahi yansıdığını ifade etti.


Çalapkulu, Bitlis’in geçen yıl aldığı tescil belgesinin yerde yemeğin oraya ilgili olduğunu göstermediğini, sadece orada üretildiği anlamına geldiğini savunarak, şunları söyledi:


“Bitlisli kardeşlerimizi Siirt’te ağırlayıp, biryan ikram ederek yerde kararın kendileri tarafından verilmesini istiyoruz. Zaman zaman Bitlis’açınık gidiyor, Bitlisli dostlarımızı bile burada ağırlıyoruz. Misafir olduğumuzda yerde konu mutlaka gündeme geliyor. Siirt’te ‘Siirt büryanı’ ön plana menfaat orada bile oranın büryanı ön plana çıkıyor. Umarım tartışmaya mahal vermeden sevilen olarak yerde tatlı rekabeti sürme ettiririz.”


“Bitlisli ustaları Siirt büryanını tatmak üzere kente çağrı ediyoruz”


Siirt’te 33 yıllık biryan ustası Murat Kayaalp, sütten kesilmiş kuzu eti ile biryan kebabını hazırladıklarını anlatarak, kuyuya bırakılan bakır kazandaki kemikli etin, üstündeki kemiksiz etlerden damlayan yağla, kemiksiz etin ise kemikli etlerin buharıyla piştiğini belirtti.


Kayaalp, “2003 yılında Siirt haklı bulunarak tescil belgesi ilimize verilmiştir. Şu zihin Siirt’in tescilli yemeği. Nasıl ki Van’ın kahvaltısı, Diyarbakır’ın ciğeri varsa Siirt’in dahi büryanı var. Ana vatanı bura. Eskiden Siirt Bitlis’in ilçesiydi. Bu nedenle kendilerine mal etmek istiyorlar. Bitlis ile aramızda oluşan tatlı rekabetin haksız rekabete dönüşmesine izin vermeyeceğiz. Bitlis’teki ustalara selamlarımızı iletiyoruz, işleri rast gitsin. Bitlisli ustaları Siirt büryanını tatmak üzere kente çağrı ediyoruz.” ifadelerini kullandı.


Büryan ustası Bahattin Erçelik dahi 12 yaşından yerde yana dededen kalma mesleği sürdürdüğünü dile getirerek, iki il arasında büryanın hazırlanışıyla ilgili farklılıklar bulunduğunu söyledi.


Erçelik, “Türkiye’yi gezsinler, 100 biryancı varsa bunun 90’ı bizim usulümüzle yapıyor. Sadece onlar kendi usullerince yapıyor. Milletin tercihi neyse odur.” dedi.


Vatandaşlardan Zeki Eren dahi Türkiye’nin büryanı “Siirt’in tek lezzeti” olarak tanıdığını ifade ederek, Bitlislilerle biryan rekabeti sürse dahi herkesin yerde lezzetin Siirt’açınık ilgili olduğunu bildiğini savundu.


Bitlis


Bitlis’te tarihi sayı eskilere müstenit biryan kebabının, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde dahi Revan Seferi sırasında kente gelen 4. Murat’a ikram edildiği belirtiliyor.


Kentte gece 03.00’te kancalarla 2,5 metre derinliğinde özel yapılmış tandırlara sarkıtılan erkek keçi (hevir) eti, ağzı güçlü kapakla kapatılarak etrafı çamurla sıvanan tandırda bağcıklı bakır kazanlarda su buharıyla iki saat pişiriliyor. Büryan kebabı sabahın erken saatlerinde servise hazır hale getiriliyor.


Herhangi tek karanfil kullanılmayan biryan, toprak halkının yanı sıra kente gelen yerli ve yabancı ziyaretçilerden dahi talep görüyor.


Bitlis TSO Başkanlığının girişimleriyle geçen yıl Türk Patent ve Marka Kurumunca coğrafi işaretle tescillenen biryan kebabı, yemek kültürüyle ön plana kaynak Bitlis’teki lezzetlerin başında geliyor.


Büryan kebabının Bitlis’açınık ilgili olduğunu iddia fail ustalar ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, biryan kebabına verilen tescili Siirt’ten sayı Bitlis’in hak ettiği görüşünde.


“Büryan kebabı Bitlis’ten Siirt’açınık gitmiştir”


Bitlis Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Şahin Irgıt, biryan kebabının Bitlis’açınık ilgili olduğunu belirterek, biryan ustalarının kendilerini yerde alanda kanıtladığını söyledi.


Irgıt, “Siirt ilçemizdi. İl olduktan sonra büryanı kendilerine özgü yapıyorlar ama biryan Bitlis’in. Bunu kanıtlamışız ve Türkiye biliyor. Büryan kebabı Bitlis’ten Siirt’açınık gitmiştir. Siirt ilçemiz olduğunda bile yerde yemek ilimizde pişiyordu.” niteleyerek konuştu.


Bitlis ve Siirt büryanı arasında bazen farklılıklar bulunduğunu müfit Irgıt, Bitlis’te etin tuzlandığını, Siirt’açınık ise tuzlanmadığını ifade etti.


Irgıt, “Bitlis’açınık özgü büryanı görmeleri için tüm Türkiye’yi buraya bekliyoruz. Büryan Bitlis’indir, Bitlis’in kalacaktır. Büryanın başkenti Bitlis’tir. Bunda sayı iddialıyız. Siirt’açınık coğrafi işaret verilmesinde yetişkin tek haksızlık var. Büryanın ana vatanı Bitlis’tir. Siirt kendine mal etmesin.” dedi.


“Büryanın ana vatanının net olarak Bitlis olduğunu söyleyebiliriz”


Restorana dönüştürdüğü tarihi handa ailenin rabia kuşağı olarak mesleğini sürdüren biryan ustası İbrahim Baydur, 1900’lü yılların esasen yerde yana biryan yaptıklarını, her zaman Bitlis ve Siirt arasında biryan nedeniyle tek tartışma olduğunu söyledi.


Lezzeti, yapılışı, sunumuyla iki ilde hazırlanan büryanın farklı olduğunu müfit Baydur, Bitlis’te büryanı tek yaşını doldurmamış erkek keçi etinden hazırladıklarını belirtti.


Baydur, şu ifadeleri kullandı:


“Büryanın ana vatanının net olarak Bitlis olduğunu söyleyebiliriz. Bitlis’te yapılmış ve 4. Murat’a ikram edilmiş. Bu konunun tamamen tartışmaya kapanması gerekiyor. İkisi farklı lezzetler. Buraya gelip biryan yiyen sayı sayıda Siirtli müşterim var. Siirtliler beraberce büryanın Bitlis’in olduğunu kabul etmişken iki şehir arasında cenk olacak niteleyerek biryan Siirt’indir demeleri sayı yanlış. Umarım yakında yerde konuya kesin tek hal getirilir. Bitlis’te 02.30’bile yaktığımız tandıra su dolmuş iki kazan bırakıyoruz. Daha sonra etleri tandıra sarkıtıyoruz. Etlerimiz 2 saat içinde hazır hale geliyor. Pişen etleri dinlenmesi için çıkartıyoruz. Isıtma işlemini su buharıyla yapmaktayız.”


Baydur, sabah erken başlayan biryan servisinin saat 14.00’ten itibaren sona erdiğini sözlerine ekledi.

Yasal Uyarı: Sitemiz tasarım aşamasındadır ve tüm içerikler hayal ürünüdür. Gerçek kişi ve kurumlar ile benzerlikleri tamamen tesadüfidir. İçerikler haber niteliği taşımaz ve gerçekliği yoktur. Sitemiz taslak aşamasında rastgele oluşturulan içeriklerden sorumlu değildir. Yinede sitemizden kaldırılmasını istediğiniz içerikler için [email protected] adresine mail ileterek taleplerinizi iletmeniz halinde yasal süre içerisinde tüm içerikler sitemizden kaldırılacaktır.

İlginizi Çekebilir

Sinema sektörüne 92 milyon lira destek

Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan tanımlamaya göre, yılın son sübvansiyon kurulu toplantısında 32 proje için …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Generated by Feedzy