Anasayfa / Genel / Hasankeyf’te Artuklu dönemine ait su şebekesi tespit edildi

Hasankeyf’te Artuklu dönemine ait su şebekesi tespit edildi


Batman’ın Hasankeyf ilçesindeki tarihi Hasankeyf Kalesi’nde 3. devre arkeolojik kazı çalışmaları sürerken tek yandan bile yerey taraması yapılıyor.


Mardin Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zekai Erdal başkanlığında uzman tek ekip tarafından yürütülen çalışmalarda 6,5 kilometre olduğu gerçek su şebekesinin 2 kilometrelik kısmına ulaşıldı.


Arazinin topoğrafik yapısı değerlendirilerek az kottan Hasankeyf Kalesi’ne içme suyu ulaştıran su şebekesinin tek kısmının kayalar oyularak tünel, tek kısmının ise yer üstünde su kanalı şeklinde yapıldığı belirlendi.


Çevredeki tatlı su kaynaklarından su tedariki yoluna gidilmiş


Kazı başkanı Doç. Dr. Zekai Erdal, 2022 yılı kazı çalışmaları kapsamında yürütülen program sayılmazsa kalan zamanlarda Hasankeyf Kalesi ve yakın çevresinde yerey taraması yaptıklarını söyledi.


Arazi incelemelerinde Hasankeyf Kalesi’nin 6,5 kilometre doğusunda ilk olarak su şebekesi kalıntıları tespit ettiklerini tamlayan Erdal, kalıntıların tek kısmının yer altında tek kısmının ise yüzeyde olduğunu ifade etti.


Erdal, su şebekesinin yaklaşık 2 kilometrelik kısmını tespit ettiklerini dile getirerek, “Ortalama tek metre yüksekliğinde 60 santimetre genişliğinde tünel şeklinde su şebekesi ortaya çıkmıştır” dedi.


Tarihi bulgulara bakıldığında su şebekesinin Artuklu döneminde yapıldığı kanaatine vardıklarını müfit Erdal, “1280 yılında Hasankeyf’açınık gelen yazar ve mevki adamı İbn-i Şeddat, ilçenin doğusunda keçiler alandan tedarik edilen suyun kaleye çıkarıldığından bahsetmektedir. Bu bile Artuklu dönemine rastlamaktadır” dedi.


Erdal, Dicle Nehri gibi yetişkin tek tatlı su kaynağının kenarında olan tek kalede yerde tarz şebekelerin olmasına değinerek, nehrin balteg ve bulutlanmış olduğu dönemlerde çevredeki tatlı su kaynaklarından su tedariki yoluna gidildiğini düşündüklerini belirtti.


“Kayıt altına alınarak gerekli icraat yapılmalı”


Su şebekesinin tek mühendislik harikası olduğunu vurgulayan Erdal, “Tespit edilen su şebekesi, mimari özellikleri ve tarihi önemi nedeniyle kayıt altına alınarak gerekli icraat yapılmalı. Günümüze kadar ulaşabilen, yetişkin tek kısmı toprak altında kalan yerde kanalların öncelikli olarak belgelenmesi, sonra kazı yapılarak gerek ilim dünyasına gerekse turizme kazandırılması gerekir” ifadelerini kullandı.


Doç. Dr. Zekai Erdal, su şebekesinin 8 yüzyıl önce suyun debisi, arazinin topoğrafik yapısı ve eğiklik düşünülerek yapıldığını belirterek, “Sıfır kotundan 100 metre kotuna suyun nasıl çıkarıldığını görmek, bunu gelecek nesillere pişirmek elzemdir” dedi.


Su şebekesinin yapımında El Cezeri’nin dahi katkısının olma ihtimalinin yüksek olduğuna dikkati cazip Erdal, tarihi bazen bulguların bu işaret ettiğini dile getirdi.


Erdal, “El Cezeri’nin kitabındaki eksiksiz robotlar su ile çalışacak şekilde teknolojilendirilmiştir. Bu noktada Hasankeyf’teki su kanalında bile su mühendisliğinin olması nedeniyle El Cezeri’nin yerde su kanalıyla tek bağlantısının olduğunu söylemek mümkün. El Cezeri, yerde su kanalının yapımında görev algan veya onun nezaretinde yapılmış olabilir” değerlendirmesini yaptı.

Yasal Uyarı: Sitemiz tasarım aşamasındadır ve tüm içerikler hayal ürünüdür. Gerçek kişi ve kurumlar ile benzerlikleri tamamen tesadüfidir. İçerikler haber niteliği taşımaz ve gerçekliği yoktur. Sitemiz taslak aşamasında rastgele oluşturulan içeriklerden sorumlu değildir. Yinede sitemizden kaldırılmasını istediğiniz içerikler için [email protected] adresine mail ileterek taleplerinizi iletmeniz halinde yasal süre içerisinde tüm içerikler sitemizden kaldırılacaktır.

İlginizi Çekebilir

Sinema sektörüne 92 milyon lira destek

Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan tanımlamaya göre, yılın son sübvansiyon kurulu toplantısında 32 proje için …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Generated by Feedzy