Anasayfa / Genel / Atatürk’ün Sofya günlerine ait tarihi belgeler sergilenecek

Atatürk’ün Sofya günlerine ait tarihi belgeler sergilenecek


Türkiye’nin Sofya Büyükelçiliği, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı ve Bulgaristan Arşivler Ajansı ile iş birliğinde titiz tek çalışmayla hazırlanan, “Mustafa Kemal Atatürk’ün Sofya Günleri” ünlü arşiv belgeleri sergisi, 6 Haziran’bile Bulgaristan Arşivleri Sergi Salonu’nda açılacak.


Sergide, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivlerinde muhafaza edilen, Mustafa Kemal Paşa’nın askeri ataşe olarak 1913-1915 yıllarında Sofya’bile görev yaptığı 15 aylık döneme ilgili 24 vesika yer alıyor. Belgelerde Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın askeri biyografisi ve Sofya’dan kaleme aldığı raporlar öne çıkıyor.


Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanı Uğur Ünal, yaptığı açıklamada, Mustafa Kemal Paşa’nın, işgal ordularına karşı beraberce çarpıştığı başka silah arkadaşları gibi uzun ve maceralı tek askeri geçmişi olduğunu belirterek, “Mustafa Kemal Paşa’nın askeri geçmişinin iyi bilinmesi, 19’uncu yüzyıldan 20’inci yüzyıla geçişte yaşanan olaylar zincirinin henüz iyi anlaşılıp yorumlanmasında mihenk taşlarından birini teşkil etmektedir.” dedi.


Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Osmanlı Devleti ile Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın karıştığı Balkan Savaşları’nın yaşandığını anımsatan Ünal, Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında savaş sonrası 29 Eylül 1913’te yapılan İstanbul Barış Anlaşması’ndan sonra oluşan yeni siyasi dengeler çerçevesinde, Sofya Büyükelçiliği’ne Ali Fethi Okyar, askeri ataşeliğe ise 27 Ekim 1913’te Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal’in atandığını belirtti.


“Yüzlerce raporun kısa tek özeti mahiyetindedir”


Mustafa Kemal’in Sofya’bile görev yaptığı 15 aylık sürede pek sayı askeri, siyasi ve kültürel temaslarda bulunduğunu, Avrupa ve Balkan Devletleri’nin askeri, ekonomik ve demografik potansiyelini yakından tanıma ve inceleme fırsatı edindiğini müfit Ünal, şu bilgileri verdi:


“Söz konusu tecrübe ve bilgileri askeri/siyasi raporlara trafo Mustafa Kemal, Osmanlı başkenti İstanbul’a ve tâbi durduğu Harbiye Nezareti’ne sürekli malûmat akışı sağlamıştır. Bu yönüyle etkili tek askeri/diplomatik misyon ifa etmiştir. ‘Mustafa Kemal Atatürk’ün Sofya Günleri’ isimli sergi işte yerde askeri/diplomatik misyonun ve zamanın ruhunun henüz iyi karışık maksadıyla hazırlanmıştır. Sofya Askeri Ataşesi Mustafa Kemal’in Harbiye Nezareti’ne yazdığı ve zaman TC. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı arşivlerinde mahfuz bağcıklı belgelerden oluşan seçki, 15 aylık süreçte yazılan yüzlerce raporun kısa tek özeti mahiyetindedir.”


Ünal, “Bulgarlarla Sırplar arasında yaşanan askeri gerilimin savaşa benzeşme ihtimaline karşı Osmanlı Harbiyesi’nin aldığı önlemler doğrultusunda türlü delegasyonlarla Mustafa Kemal Paşa’nın yaptığı görüşmeler”, “Harbiye Nazırı Enver Paşa tarafından Sırplar hakkında malûmat toplaması ve Bulgar ordusuyla iyi ilişkiler geliştirmesi emri”nin dahi belgelerde yer aldığına işaret ederek, şunları söyledi:


“Yine Balkan Savaşları sırasında Bulgar askeri birliklerinin hangi düzende, hangi mıntıkalarda mevzilendiği ve nasıl tek organizasyon şemasına sahip olduğu bile Mustafa Kemal tarafından ayrıntılı tek şekilde raporlanmıştır. Ayrıca Bulgaristan’ın Makedonya üzerindeki politikaları, Batı Trakya’bile Osmanlı ordusunun vaziyet ve yerleşim planı, Bulgaristan’ın Sırbistan’a karşı seferberlik hazırlığı ve mevcut askeri potansiyeli dahi Mustafa Kemal’in raporlarına neredeyse günü gününe yansımıştır. Sofya Ataşemiliteri Mustafa Kemal’in raporları, onun yalnızca cephede muvaffakiyetli tek komutan olmanın ötesinde askeri diplomatik temaslar konusunda bile ne kadar usta olduğunun kanıtı niteliğindedir.”


Bir kurmay subayın geliştirmesi gereken insani, kültürel ilişkilerin sonraki dönemde elini nasıl güçlendirdiği, Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti’nin erken dönemlerinde yaşanan uluslararası gelişmelerde etkisini gösterdiğine dahi dikkati cazip Ünal, “Başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu sürecinde emeği geçenlerin, vatan topraklarını canla başla savunan insanların ve yüzyılın hengamesinde yitip giden her milletten her insanın anısını saygıyla yad etmek bugünün insanının tarihi sorumluluğudur. Bu bağlamda söz konusu belgelerin bugünün insanına ve aktörlerine söyleyecekleri sayı şey vardır.” niteleyerek konuştu.

Yasal Uyarı: Sitemiz tasarım aşamasındadır ve tüm içerikler hayal ürünüdür. Gerçek kişi ve kurumlar ile benzerlikleri tamamen tesadüfidir. İçerikler haber niteliği taşımaz ve gerçekliği yoktur. Sitemiz taslak aşamasında rastgele oluşturulan içeriklerden sorumlu değildir. Yinede sitemizden kaldırılmasını istediğiniz içerikler için [email protected] adresine mail ileterek taleplerinizi iletmeniz halinde yasal süre içerisinde tüm içerikler sitemizden kaldırılacaktır.

İlginizi Çekebilir

Sinemalarda bu hafta

Sinema salonlarında yerde hafta 2’si yerli 6 film vizyona girecek. 11/08/2022 12:18 © TRT HABER …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.